Karakorum

(Click here for the automatic english translation of this page )

Góry Karakorum (z j. tureckiego „czarny piarg”) stanowią część rozległego obszaru wyżynno-wysokogórskiego Centralnej Azji. To potężne pasmo górskie, w obrębie którego wznoszą się cztery ośmiotysięczne szczyty, takie jak – K2 (8611 m), Gaszerbrum I (8068 m), Broad Peak (8047 m), Gaszerbrum II (8035 m). Zbudowane jest z gnejsów i granitów, które tworzą wspaniałe ostre iglice i turnie skalne, rzadko spotykane w górach wysokich. Ten niezwykle długi łańcuch górski (150 km szerokości i 450 km długości) znajduje się na pograniczu Indii, Pakistanu i Chin, i od zawsze stanowił niezwykle trudną do przebycia barierę. Karakorum jest najsilniej zlodowaconym obszarem w strefie podzwrotnikowej, i to właśnie w tym miejscu znajdują się jedne z najpotężniejszych lodowców górskich ziemi: Siachen (75 km długości), Hispar (61 km), Biafo (80 km), Baltoro (58 km).

Źródło: Karakoram Maps. Gilgit, Hunza, Rakaposhi, Batura area, 1: 200 000, Sheet 1

Góry Karakorum znacznie oddalone od oceanu, i osłonięte przez Himalaje przed wiatrami monsunowymi, mają bardziej od nich stabilną pogodę, co wpływa na wydłużenie okresu sprzyjającego działalności wspinaczkowej. Była ona jednak przez długi czas warunkowana sytuacją polityczną w regionie. Między Indiami i Pakistanem dochodziło wiele razy do kofliktów zbrojnych, które zawieszały działalność alpinistyczną. Zarzewiem konlfiktu, który trwa do dnia dzisiejszego, była i jest prowincja Kaszmir (wzajemne pretensje do spornego obszaru), która w latach czterdziestych stanowiła kolonię Imperium Brytyjskiego.

W 1985 roku z inicjatywy Andresa Bolindera, i przy współudziale Jerzego Wali, Karakorum  podzielone zostały na cztery regiony: Karakorum Wschodnie, Karakorum Centralne, Karakorum Zachodnie oraz Karakorum Północne, które po zaakceptowaniu ich przez komisję SGIM-UIAA na posiedzeniu w Sabadel w Hiszpani w 1985 roku, zostały naniesone na mapę orograficzną Karakoram 1:250 000. 

Karakorum Zachodnie 

Granicę zachodniej części wyznaczają następujące doliny i rzeki: od wschodu Hunza, od zachodu Ishkuman i Karambar, od południa Gilgit, a od północy Chapursan. Grupa ta jest najbardziej wysuniętą na zachód grupą całego Karakorum.

Nasza uwaga w tym roku koncentruje się na podgrupie górskiej Batura Muztagh, która znajduje się w Karakorum Zachodnim, na północy Pakistanu, i znajduje się ona między dystryktem Gilgit a doliną rzeki Hunzy.

Źródło: J. Wala: Karakorum Zachodnie [W:] Taternik nr 1/2004 s. 2

Źródło: J. Wala: Karakorum Zachodnie [W:] Taternik 1/2004, s. 3-4 (Uwaga, w tabeli jest błąd. Zgodnie z rysunkiem "Naltar Group" powinno mieć oznaczenie I, natomiast numeracja arabska (1-8) powinna zaczynac się od Purian Sar).

Karakorum Zachodnie jest stosunkowo łatwo dostępne, ze względu na obecność Karakorum Highway, drogi o długości ok 1300 km, która wiedzie z miejscowości Kashgar w Chinach do Abbottabadu w pobliżu stolicy Pakistanu. Ta niezwykle ważna strategicznie droga, jako jedyna, przecina pasmo górskie Karakorum. Ukończona w 1986 roku, przebiega wzdłuż legendarnego Jedwabnego Szlaku, którym przez wieki podróżowały karawany handlowe. Olbrzymie znaczenie tej drogi oraz bliskość stolicy prowincji - Gilgit, sprawia, że dotarcie w rejon Karakorum Zachodniego nie sprawia większych problemów (również drogą lotniczą z Islamabadu do Gilgit).

Diran (7257 mnpm) widziany z rejonu Ultar (z lewej). Dolina Hunzy, okolice wioski Passu (z prawej). fot. Jakub Gałka

Góry Karakorum zachodniego są wyraźnie oddzielone od reszty Karakorum. Głęboko wcięte doliny (np. Hunza) z nisko położonym dnem i niezwykle strzeliste, wysokie szczyty, sprawiają, że różnice wysokości między szczytem a dnem doliny sięgają nawet do 6000 m. Duże deniewelacje i występujący tu klimat strefy suchej (mała ilość opadów), przyczyniają się do wystepowania znacznych wahań temperatury w ciągu dnia, oraz przy załamaniu pogody. W Gilgit, stolicy regionu, temepratury letnie siągają nawet do 40 st. Celsjusza, podczas gdy w wyższych partiach gór spadają one dużo poniżej zera.

Krajobraz jest wybitnie wysokogórski i surowy, z głębokimi korytowymi dolinami, które wypełnione są potężnymi lodowcami. Skromna roślinność nadrzeczna, surowość klimatu (długie zimy) i mało dogodnych terenów pod uprawy, sprawia, że obszar Zachodniego Karakorum jest stosunkowo słabo zamieszkały (duże odległości pomiędzy osadami). Mimo skromnej roślinności świat zwierzęcy jest tutaj dość bogaty. Występują tu m. in. koziorożce, barany, niedźwiedzie i pantery śnieżne.

W Karimabadzie (z lewej). Dolina Hunzy, okolice Karimabadu (z prawej). fot. Jakub Gałka